Velayet

Velayet davalarındaki karar aşamasında söz konusu çocuğun yararı ilk karar etkenidir. Çocuğun yararını belirlemekte ise birkaç etken bulunur. Bunlar; kişisel ve fiziksek gelişim için şartların iyileştirilmesi, sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır. Bu aşamada asıl kriter çocuğun gelişimi için en iyi şartların hangi tarafça sağlanabiliyor oluşudur. Tüm bu koşulların yanında dava süresince gerçekleşen davranışlar da göz önünde bulundurulabilir. 

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi ile Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3 ve 6. maddeleri, İç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Velayet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi

Mahkemece çocuğun anılan yararları hususunda  araştırma yapılmalı ve rapor aldırılmalıdır. Uzman kişilerce yapılacak araştırma ve rapor ile  annenin müşterek çocuğun gelişiminin sağlayabileceği ve devam ettirilebileceği bir ortam oluşturduğu, çocuğun doğumundan itibaren yanında bulunduğu, bakım ve gözetimi ile ilgili olarak maddi ve duygusal gereksinimlerini karşılamaya çalıştığı ve bu suretle anne ile  müşterek çocuk arasında kuvvetli bir bağ oluştuğu hususunda görüş bildirse dahi babanın koşulları da aynı şekilde araştırmalı çocuğun üstün yararı ilkesi gereğince hangi ağır basıyorsa o tarafa bırakılmalıdır. Uygulamada bazı aile mahkemeleri herhangi bir araştırma yapmadan doğrudan çocuğun ana bakım ve şefkatine muhtaç olduğu gerekçesi ile anaya bırakıyorsa da bu durum çocuğun üstün yararı ilkesine aykırı bulunmaktadır. Bu nedenle bu hususlarda boşanma avukatından yardım alınması mahkemenin gerekli araştırmaları yaparak doğru karar vermesinde yardımcı olacaktır.

Çocuğun Velayeti Hangi Durumlarda Babaya Verilir?

Velayetin kime verileceğine karar verilirken çocuğun üstün menfaati göz önünde bulundurulur. Eğer çocuğun menfaatleri velayetin babaya verilmesini gerektiriyorsa velayet babaya verilir. Ancak küçük yaştaki çocuklar anne bakımına ve şefkatine ihtiyaç duyduğundan velayetleri çoğunlukla anneye verilir. Küçük yaştaki çocukların velayeti çocuğun sağlığını ve psikolojisini etkileyecek istisnai durumlar söz konusu ise babaya verilebilir.

Velayet Değiştirilmesi Davası

Velayete ilişkin kararlar kesin hüküm değildir, şartlardaki değişikliklerle birlikte velayet de değiştirilebilir. Velayet değişikliğinin söz konusu olabilmesi için velayeti elinde bulunduran tarafın ya da çocuğun durumunda esaslı değişiklikler olması gerekir. Velayet değiştirilme davasını açarak velayeti almak isteyen tarafın değişikliğin çocuğun menfaatine olacağını kanıtlaması beklenir. Velayet değiştirilmesi davası süreye tabi değildir, gerekli şartlar oluştuğu anda açılabilir.