İddet Süresi

Boşanma sebepleri

İddet Süresi Nedir?

Türk Medeni Kanunu’na göre yeni bir evlilik için öncelikle önceki evliliğin sonlamış olması gerekir. Yasa koyucu bu hususta kadın için bir şart daha aramaktadır ki o da iddet süresi, iddet müddeti olarak da bilinen bekleme süresidir. Türk Medeni Kanununda iddet müddeti 132. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; Kadının yeniden evlenebilmesi için Evliliğin sona erme tarihinden başlamak suretiyle üç yüz gün geçmesi gerekmektedir. Kadının boşandığı eşinden hamile olması durumunda kadının hiçbir süreye bağlı kalmaksızın başka biriyle evlenmesi, doğuracağı çocuğun babasının kim olduğu hususunda karışıklık çıkaracak ve bu durum hem aile hem toplum düzenini olumsuz yönde etkileyecektir. Yasa koyucu bu karışıklığı engellemek amacıyla düzenlediği bu üçyüz günlük süreye iddet süresi denir. 

İddet Süresi Hangi Koşullarda Sona Ermektedir?

Türk Medeni Kanununun iddet süresini düzenleyen 132. Maddesine göre;  iddet süresi üç farklı şekilde sona ermektedir. İlk yol yeni evlilik yapacak kadın Aile mahkemesinden iddet süresinin kaldırılmasını talep etmesidir. Bu durumda kadının önceki evliliğinden hamile olmadığının doktor raporu ile kanıtlanması ile mümkündür.  Kadın hamile olmadığını doktor raporuyla kanıtladığı takdirde aile mahkemesince iddet süresini kaldırılır. İkinci yol ise kadının boşandığı eşiyle yeniden evlenmek istemesi ve birlikte aile mahkemesine iddet müddetinin kaldırılması için başvurulmasıdır. İddet müddetini sona erdiren diğer bir yol ise  üç yüzlük  bu sureyi hiçbir başvuru yapmadan doldurmasıdır. Kadın hamile ise doğurması halinde de bu süre sona ermektedir. Bu suretle doğum yapan eş üç yüz günlük iddet süresinin dolmasını beklemeden yeni evlilik gerçekleştirebilecektir.

Kadının iddet süresini sona erdirmeden ya da mahkeme kararı ile kaldırılmasını sağlamadan evlenmesi mümkün değildir. İddet süresi kaldırabileceğinden dolayı Türk Medeni Kanununda kesin evlenme engeli olarak düzenlenmemiştir. Fakat kadının bu süre içinde evlenmesi evliliğin iptaline neden olmaktadır. Bu nedenle yeni evlilikten önce aile avukatına başvurularak iddet süresi kaldırılmalıdır.

İddet Süresinin Amacı Nedir?

Kadının boşandığı eşinden hamile olması durumunda kadının hiçbir süreye bağlı kalmaksızın başka biriyle evlenmesi, doğuracağı çocuğun babasının kim olduğu hususunda karışıklık çıkaracak ve bu durum hem aile hem toplum düzenini olumsuz yönde etkileyecektir. Yasa koyucu bu karışıklığı engellemek ve boşanan kadının doğuracağı çocuğun nesebitinin sağlanması amacıyla Türk Medeni Kanununda 132. Maddesinde boşanan kadının boşanma tarihinden itibaren üç yüz gün içinde evlenmesini sınırlayan iddet süresinin amacı olarak düzenlemiştir.

İddet Süresi Nasıl Kaldırılır?

İddet süresinin kaldırılmasına dair hükümler  ‘kadının bekleme süresi’ başlığı altında Türk Medeni Kanununun 132. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; iddet süresi hakim kararı ile kaldırılabilmektedir. İddet süresinin kaldırılması davası çekişmesiz yargı işlerindendir. Her ne kadar çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi ise de 4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. Maddesine göre, kadının iddet müddetinin kaldırılması davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesi olarak belirlenmiştir. Yetkili mahkeme ise talepte bulunan kadının oturduğu yer mahkemesidir (6100 S. K. m. 383, 384). Yeni evlilik yapacak kadın bu davayı bizzat kendisi açabileceği gibi özel vekalet ile avukatı aracılığıyla açabilmektedir. İddet müddetinin kaldırılması davası için öncelikle bu talebi içeren dilekçe hazırlamak ve bu dilekçeye nüfus cüzdanı fotokopisi ile kesinleşmiş boşanma ilamı eklemek gerekir. Hazırlanan dosyanın kadının oturduğu yer Aile mahkemesi tevzi bürosunca sunulması, gerekli harçların ve marsafların ödenmesi gerekir. Tüm bunlardan sonra tevzi bürosunda dosya mahkemesine tevzi edilir ve dava açılmış olur. Hakimin iddet müddetini kaldırabilmesi ise için Kadının önceki evliliğinden hamile olmadığının doktor raporu ile kanıtlanması gerekir. Bu nedenle açılan dava ile mahkeme, kadının hamile olup olmadığın tespiti için hastaneye sevk eder ve rapor talep eder, aile mahkemesi hakimi kadının hamile olmadığına dair raporun gelmesi üzerine iddet süresinin kaldırılmasına karar verir.

TMK 132. Maddeye göre Kadının iddet müddeti, boşandığı eşiyle yeniden evlenmek isteyen tarafların birlikte aile mahkemesine başvurusu ile de mümkündür. Yine aynı şekilde boşandığı eşiyle yeniden evlenmek isteyen tarafların bu hususta oturdukları yer aile mahkemesine başvurması ve gerekli evrakların tamamlanması gerekmektedir. Böylelikle kadının iddet müddeti kaldırılmış olur. İddet müddetinin kaldırılması davası her ne kadar çekişmesiz yargı işlerinden olsa da uygulamada mahkemelerin iş yoğunluğunu ve rapor durumunu öne sürerek süreci uzattığına çok rastlanmaktadır. Bu nedenle iddet müddetinin kaldırılması davası aile avukatları aracılığıyla takip edilmesi davanın hızla sonuçlanması ve evlenme sürecinin planlandığı gibi yürütülmesini sağlayacaktır.

İddet Süresinin Kaldırılması İçin Gerekli Olan Evraklar Nelerdir?

İddet süresinin kaldırılması için gerekli olan evraklar; kadın boşandığı eşinden başka biri ile evlenecekse sadece kendisi, boşandığı eşiyle yeniden evlenecek ise eski eşiyle beraber oturulan yer aile mahkemesi tevzi bürosuna sunulmak üzere bu hususta yazılacak dilekçe ekine kimlik fotokopisi ve kesinleşmiş boşanma ilamının eklenmesi ve ayrıca tevzi olunan mahkemeye süresinde hamile olunmadığına dair doktor raporunun sunulması gerekmektedir. Mahkeme tüm bu gerekli evraklar tamamlandığı takdirde iddet süresinin kaldırılmasına karar verir.